خبرگزاری مهر، گروه استانها- مریم یاوری: خشکسالی و کم‌آبی یک سوی ماجرای مدیریت بحران در اصفهان است و خطر سیلاب‌های ناگهانی سوی دیگر آن استانی که با وجود سال‌ها کم‌بارشی هنوز با صدها پل نیازمند اصلاح، مسیرهای رودخانه‌ای نیازمند ساماندهی و چالش‌های زیرساختی برای عبور ایمن روان‌آب‌ها روبه‌روست. در این میان پرسش مهم این است که آیا اقدامات پیشگیرانه به اندازه خطرات احتمالی پیش رفته‌اند و اصفهان تا چه اندازه برای مواجهه با بحران آماده است؟
منصور شیشه‌فروش، مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان در گفتگوی حضوری با خبرنگار مهر درباره آمادگی استان برای بارش‌های پاییزی، وضعیت پل‌ها و رودخانه‌ها، ظرفیت نیروهای امدادی، مدیریت بحران محله‌محور و مسئولیت اصفهان در پشتیبانی از ۹ استان کشور توضیح داده است.
مشروح این گفتگو را بخوانید...
*استان اصفهان در برنامه‌های مدیریت بحران چه جایگاهی دارد و برای پشتیبانی از سایر استانها چه آمادگی‌هایی پیش‌بینی شده است؟
استان اصفهان به‌عنوان استان معین ۹ استان کشور تعیین شده است. این مسئولیت به معنای ضرورت برخورداری از برنامه‌ریزی مشخص برای پشتیبانی و کمک‌رسانی در شرایط اضطراری است.
در سطح استان نیز هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، امدادی و خدمات‌رسان دنبال می‌شود تا در صورت وقوع حوادث، امکان بسیج نیروها و تجهیزات و ارائه خدمات مورد نیاز فراهم باشد.
در شهر اصفهان نیز ۱۵ محله به‌عنوان محلات معین در نظر گرفته شده‌اند تا در شرایط اضطراری، ظرفیت‌های محلی برای کمک‌رسانی و مدیریت بحران مورد استفاده قرار گیرند.
برنامه‌ریزی برای استفاده از امکانات موجود، مشخص بودن مسئولیت دستگاه‌ها و تقویت هماهنگی میان مجموعه‌های مختلف، از موضوعات مهم در افزایش آمادگی استان برای مقابله با حوادث است.
*چه تعداد نیروی عملیاتی و امدادی برای فصل پاییز ساماندهی شده‌اند؟
در استان اصفهان حدود ۱۲۰ هزار نیروی امدادی و عملیاتی در مجموعه دستگاه‌های مرتبط ساماندهی شده‌اند. از ابتدای فصل پاییز نیز ۱۰ هزار نفر در قالب بیش از چهار هزار تیم عملیاتی مستقر شده‌اند تا در صورت نیاز، خدمات لازم را ارائه دهند.
این نیروها با توجه به نوع مأموریت و مسئولیت دستگاه‌های مربوطه، در حوزه‌های مختلف امداد و نجات، خدمات شهری، مدیریت بحران و پشتیبانی فعالیت می‌کنند.
آمادگی نیروهای عملیاتی به‌تنهایی کافی نیست و باید تجهیزات، امکانات ارتباطی و هماهنگی بین دستگاه‌ها نیز در وضعیت مناسبی قرار داشته باشد. به همین دلیل، برنامه‌ریزی برای پاسخ‌گویی سریع به حوادث و تعیین وظایف مجموعه‌های مسئول اهمیت زیادی دارد.
هدف این است که در صورت وقوع حادثه، نیروها بتوانند در کوتاه‌ترین زمان ممکن در محل حاضر شوند و اقدامات لازم برای امدادرسانی و کاهش خسارات را انجام دهند.
*مدیریت بحران محله‌محور در استان اصفهان چگونه دنبال می‌شود؟
در برنامه‌های مدیریت بحران محله‌محور، حدود یک‌هزار و ۲۰۰ محله در استان ساماندهی شده‌اند. هدف از این برنامه، افزایش مشارکت مردم و استفاده از ظرفیت‌های محلی برای مواجهه با حوادث و شرایط اضطراری است.
در هر محله، حدود ۳۰ نفر از معتمدان و افراد محلی در این چارچوب مشارکت دارند. این افراد می‌توانند در اطلاع‌رسانی، شناسایی نیازهای محله، کمک به هماهنگی اقدامات اولیه و انتقال اطلاعات به دستگاه‌های مسئول نقش داشته باشند.
مدیریت بحران تنها به زمان وقوع حادثه محدود نمی‌شود و آگاهی مردم، آمادگی خانوارها و شناخت مسیرهای ایمن نیز در کاهش خسارات اهمیت دارد.
هرچه ارتباط میان مردم و دستگاه‌های اجرایی تقویت شود و ظرفیت‌های محلی برای مواجهه با حوادث آمادگی بیشتری داشته باشند، امکان مدیریت مؤثرتر شرایط اضطراری فراهم خواهد شد.
*آیا برای جبران خسارات احتمالی ناشی از حوادث طبیعی، پوشش بیمه‌ای در نظر گرفته شده است؟
موضوع بیمه خسارات از جمله محورهایی است که در برنامه‌های مدیریت بحران مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس توضیحات ارائه‌شده اماکن مسکونی استان در برابر حوادثی از جمله سیل، طوفان، بارش‌های سنگین و صاعقه تحت پوشش بیمه قرار گرفته‌اند.
همچنین برای مشترکان گاز و برق نیز پوشش بیمه‌ای در نظر گرفته شده است. هدف از این پوشش‌ها، کمک به جبران بخشی از خسارات احتمالی و کاهش فشار مالی ناشی از حوادث بر خانوارهاست.
با وجود این شهروندان باید نسبت به شرایط و جزئیات پوشش بیمه‌ای خود آگاهی داشته باشند و در صورت وقوع خسارت، مراحل اعلام و پیگیری آن را از مسیرهای تعیین‌شده دنبال کنند.
*وضعیت بیمه محصولات کشاورزی در استان چگونه است؟
در حوزه کشاورزی نیز پوشش بیمه‌ای اهمیت زیادی دارد؛ زیرا محصولات کشاورزی در برابر حوادث طبیعی، تغییرات شرایط جوی و خسارات ناشی از بارش‌های شدید آسیب‌پذیر هستند.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، ۱۷ محصول کشاورزی در قالب بیمه فراگیر تحت پوشش قرار گرفته‌اند. گسترش پوشش بیمه‌ای می‌تواند به کاهش بخشی از خسارات اقتصادی کشاورزان در زمان بروز حوادث کمک کند.
با توجه به شرایط اقلیمی استان و تداوم خشکسالی، استفاده از ابزارهای حمایتی و بیمه‌ای در کنار اقدامات پیشگیرانه، برای کاهش آسیب‌پذیری بخش کشاورزی اهمیت دارد.
*آبخیزداری چه نقشی در کاهش خطر سیلاب و مدیریت منابع آب استان دارد؟
آبخیزداری از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کنترل روان‌آب‌ها، کاهش فرسایش خاک، تقویت نفوذ آب در زمین و کاهش شدت سیلاب نقش داشته باشد.
در استان اصفهان، حدود چهار میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار مطالعات تفصیلی آبخیزداری انجام شده و طرح‌های آبخیزداری و پخش سیلاب در حدود سه میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار اجرا شده است.
با این حال، همچنان حدود دو میلیون هکتار به مطالعات آبخیزداری و حدود یک میلیون هکتار به اجرای طرح‌های مربوطه نیاز دارد.
برآوردهای ارائه‌شده نشان می‌دهد برای اجرای اقدامات مورد نیاز، حدود دو هزار میلیارد تومان اعتبار لازم است. در سال جاری نیز ۳۰۰ میلیارد تومان به منابع طبیعی اختصاص یافته است.
با توجه به گستردگی عرصه‌های طبیعی و نیاز به اجرای طرح‌های مختلف، تأمین اعتبار و تداوم عملیات آبخیزداری اهمیت زیادی دارد. این اقدامات باید متناسب با شرایط هر منطقه و با هدف کاهش روان‌آب‌های مخرب و تقویت مدیریت منابع آب انجام شود.
*در جریان جنگ اخیر چه میزان خسارت به واحدهای مسکونی و ابنیه استان وارد شد و روند جبران خسارات چگونه است؟
در جریان جنگ، تعدادی از واحدهای مسکونی و ابنیه در استان اصفهان آسیب دیدند و دستگاه‌های مسئول، ارزیابی خسارات و پیگیری اقدامات مربوط به جبران آنها را در دستور کار قرار دادند.
در گزارش‌های ارائه‌شده درباره خسارات، ارقام مختلفی برای تعداد واحدهای آسیب‌دیده مطرح شده است. همچنین حدود سه هزار واحد در شهر اصفهان در شمار واحدهای آسیب‌دیده قرار گرفته‌اند.
بر اساس توضیحات مطرح‌شده، روند رسیدگی و جبران خسارات در ۳۱ شهر و ۱۲ روستا پیگیری شده و میزان جبران خسارات در این مناطق حدود ۹۹ درصد اعلام شده است.
همچنین ۲۸ بنای تاریخی استان در جریان این حوادث آسیب دیده‌اند و موضوع رسیدگی به آنها نیز به دلیل اهمیت تاریخی و فرهنگی این آثار مورد توجه قرار دارد.
رسیدگی به خسارات، ارزیابی میزان آسیب‌ها و پیگیری اقدامات لازم برای بازسازی و جبران خسارت، نیازمند هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول است.
*با توجه به آغاز فصل سرما، چه اقداماتی برای حفظ پایداری شبکه گاز استان انجام شده است؟
استان اصفهان بیش از دو میلیون مشترک گاز دارد و تأمین پایدار گاز در فصل سرد سال، به‌ویژه در دوره‌های افزایش مصرف، نیازمند برنامه‌ریزی و آمادگی مستمر است.
در این زمینه، تقویت زیرساخت‌های انتقال و توزیع گاز و اجرای طرح‌های توسعه‌ای در دستور کار قرار گرفته است. یکی از طرح‌های مطرح‌شده، احداث خط تقویت فشار به طول حدود پنج‌ونیم کیلومتر است که با هدف تقویت شبکه و بهبود شرایط تأمین گاز دنبال می‌شود.
همچنین طرح‌هایی برای تقویت خطوط انتقال و تأمین گاز مناطق مختلف، از جمله مناطق غربی استان، در برنامه‌های مربوطه مطرح شده است.
با توجه به افزایش مصرف گاز در فصل سرد، اجرای طرح‌های تقویت شبکه در کنار مدیریت مصرف و همکاری مشترکان اهمیت دارد. پایداری شبکه تنها به ظرفیت زیرساخت‌ها وابسته نیست و رعایت الگوی مصرف نیز می‌تواند در کاهش فشار بر شبکه مؤثر باشد.
*برای مدیریت مصرف گاز در ادارات و ساختمان‌ها چه برنامه‌هایی در نظر گرفته شده است؟
مدیریت مصرف گاز در فصل سرد سال باید از دستگاه‌های اجرایی آغاز شود و همه مجموعه‌ها در این زمینه مسئولیت دارند.
بر اساس برنامه‌های اعلام‌شده، دمای ادارات باید حداکثر ۱۸ درجه سانتی‌گراد باشد. همچنین کاهش حداقل ۲۰ درصدی مصرف گاز نسبت به مدت مشابه سال گذشته مورد تأکید قرار گرفته است.
در این زمینه، حدود ۱۸۰ اکیپ فنی شرکت گاز برای بررسی وضعیت مصرف و نظارت بر اجرای دستورالعمل‌ها فعالیت دارند.
سرویس و تنظیم موتورخانه‌ها و پکیج‌ها، درزبندی درها و پنجره‌ها، عایق‌بندی مناسب ساختمان‌ها و خاموش کردن سیستم‌های گرمایشی در روزهای تعطیل از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش مصرف گاز مؤثر باشد.
اجرای این اقدامات علاوه بر کاهش هزینه‌ها، به حفظ پایداری شبکه گاز و تأمین بهتر نیاز مشترکان در روزهای سرد کمک می‌کند.
*با توجه به تغییر ساعت کاری ادارات و فعالیت برخی دستگاه‌ها در ساعات محدودتر، تکلیف مجموعه‌هایی که نیاز به استمرار خدمت‌رسانی دارند چیست؟
دستگاه‌هایی که به دلیل نوع مأموریت خود باید خدماتشان به‌صورت مستمر ارائه شود، لازم است هماهنگی‌های لازم را با مجموعه بالادستی و مرکز مربوطه انجام دهند.
در این زمینه، شرایط هر دستگاه و ضرورت تداوم خدمات باید مورد توجه قرار گیرد تا ضمن رعایت برنامه‌های ابلاغی، خدمت‌رسانی به مردم با مشکل مواجه نشود.
ضرورت دارد مجموعه‌های مسئول، برنامه‌ریزی لازم را انجام دهند تا تغییر در ساعات کاری، خللی در ارائه خدمات ضروری و مأموریت‌های مرتبط با مدیریت بحران ایجاد نکند.
نظر شما